Küresel Piyasalar İki Kutuplu Kavgada: Fed'in Gölgesi, Ortadoğu Ateşi ve Ekonomik Sürprizler!
ABD'de enflasyonun beklenenden hızlı düşmesi ve üretici fiyatlarındaki durağanlık, Fed'in faiz politikalarına dair beklentileri değiştirirken, Ortadoğu'daki jeopolitik gerilimler ve Asya'dan gelen çelişkili veriler küresel piyasalarda iki yönlü bir baskı oluşturuyor.
Küresel finans piyasaları, son dönemde birbirinden bağımsız görünen ancak domino etkisi yaratan kritik gelişmelerle adeta iki kutuplu bir mücadele içerisinde. Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen enflasyon verileri, Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikalarına dair beklentileri önemli ölçüde şekillendirirken, Ortadoğu'da tırmanan jeopolitik gerilimler ise yatırımcıların risk algısını yeniden şekillendiriyor. Bu karmaşık tablo, hem borsaları hem de emtia fiyatlarını yakından ilgilendiriyor.
ABD Enflasyonunda Gevşeme Sinyalleri ve Fed'in Faiz Beklentileri
Geçtiğimiz hafta ABD istihdam piyasasındaki yavaşlama sinyalleriyle başlayan ve ardından gelen tüketici enflasyonu verilerindeki sürpriz düşüş, Fed'in faiz artırım döngüsünü sonlandırabileceği beklentilerini güçlendirdi. Özellikle enerji grubundaki fiyat düşüşlerinin devam etmesi, enflasyonun genel seyrinde hafiflemeye işaret ediyor. Bu durum, daha önce sıkı para politikası yanlısı bir duruş sergileyen Fed'in gelecekteki adımlarına dair piyasa beklentilerini daha da ılımlı hale getirdi. Dün açıklanan ve piyasa beklentilerinin altında kalan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisi de bu beklentileri destekledi. Temmuz ayında aylık bazda değişim göstermeyen ÜFE, yıllık bazda ise sadece %4,7 artarak öngörülerin altında kaldı. Enerji maliyetlerindeki düşüşün üretici fiyatlarına da yansıması, enflasyonist baskıların genel olarak azaldığına dair güçlü bir sinyal olarak yorumlandı.
Bu gelişmelerin ardından, Fed'in faiz artırım beklentileri piyasalarda önemli ölçüde ötelendi. Faiz artırım ihtimalinin Aralık ayına sarkmasıyla birlikte New York borsası rekor seviyelerden kapanırken, dolar endeksi de 100 seviyesinin altına geriledi. Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed'in bir sonraki toplantıda politika faizini sabit bırakabileceği yönündeki öngörüleri desteklerken, Ekim ayı için faiz artışı olasılığı %54, Aralık ayı için ise %92 seviyelerinde seyrediyor. Bu süreçte, Fed yetkililerinin yapacağı açıklamalar, piyasaların yönünü belirlemede kritik rol oynayacak. Nitekim, Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'in enflasyonu düşürmek için faizlerin artırılması gerektiği yönündeki görüşünü yinelemesi, piyasalardaki belirsizliği bir miktar artırdı.
Ortadoğu Gerilimleri ve Altın Talebi
Küresel piyasalardaki diğer önemli bir gündem maddesi ise Ortadoğu'daki jeopolitik gelişmeler. ABD ile İran arasındaki tansiyonun yüksek seyretmesi ve diplomatik çözüm arayışlarındaki belirsizlik, bölgedeki risk iştahını olumsuz etkiliyor. Bu durum, güvenli liman olarak görülen altın talebinde dalgalanmalara neden oluyor. Fed'in faiz artırım beklentilerinin azalmasına rağmen, Ortadoğu'daki anlaşma sürecindeki gecikmeler, yatırımcıların kar alma eğilimini tetikleyerek ve riskli varlıklara yönelimi artırarak altının ons fiyatında %0,6'lık bir düşüşe yol açtı. Altının onsu şu sıralar 4.324 dolar civarında işlem görüyor.
Avrupa ve Asya Piyasalarında Karışık Görünüm
Avrupa borsalarında, Ortadoğu'daki belirsizlik ve yüksek seyreden petrol fiyatlarının etkisiyle risk iştahında bir miktar azalma gözlemleniyor. Bölgede açıklanacak olan Avro Bölgesi GSYH verileri yakından takip ediliyor. Analistler, Avro Bölgesi'nin ikinci çeyrekte önceki çeyreğe göre %0,4, geçen yıla göre ise %1 büyümesi beklentisini koruyor. Öte yandan, İngiltere ekonomisinin ikinci çeyrekte %0,4 büyümesi ve haziran ayında sanayi üretimindeki gerileme, bölgedeki ekonomik aktiviteye dair karışık sinyaller veriyor. Bu gelişmeler ışığında Avrupa borsalarında genel olarak yatay veya hafif negatif bir seyir hakim.
Asya piyasalarında ise daha karmaşık bir tablo söz konusu. Çin'in en büyük yarı iletken üreticisi SMIC'in yapay zeka talebi nedeniyle fiyat artırımına gitmesi ve bu durumun hisselerine olumlu yansıması dikkat çekiyor. Japonya ve Güney Kore borsaları yükselişle kapanırken, Çin ve Hong Kong borsaları ise düşüşle günü tamamladı. Bu çelişkili görünümler, küresel ekonomik toparlanmanın kırılganlığına işaret ediyor.
Borsa İstanbul'da Güncel Durum ve TCMB'nin Enflasyon Tahminleri
Yurt içinde ise Borsa İstanbul, günü %0,16'lık hafif bir yükselişle 14.132,23 puandan tamamladı. Vadeli işlem piyasalarında ise yatay bir seyir gözlemlendi. Öte yandan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan'ın açıkladığı yeni enflasyon tahminleri, piyasaların odağında yer aldı. TCMB, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini 2 puan artırarak %28'e yükseltti. 2027 ve 2028 yıllarında enflasyonun sırasıyla %15 ve %9'a gerileyeceği, orta vadede ise hedeflenen %5 seviyesinde istikrar kazanacağı öngörülüyor. Bu revizyonda, motorin, doğal gaz ve emtia fiyatlarındaki değişimler ile eşel mobil uygulamasına yönelik düzenlemelerin etkili olduğu belirtildi.
Dolar/TL kuru ise haftayı 47,8210 seviyesinden tamamlarken, haftanın açılışında 47,8770 civarında işlem görüyor. Yurt içinde açıklanacak olan Piyasa Katılımcıları Anketi ve yurt dışındaki önemli ekonomik veriler, döviz kurlarındaki ve genel piyasa seyrindeki hareketliliği etkilemesi bekleniyor.
Selin Karaca
Ekonomi & Finans Analisti
Bu yazı yazarımızın sitemizde yayınlanan köşe yazılarından biridir. Yazarımıza ait diğer tüm köşe yazılarına ve analizlere yukarıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.