Konut Piyasası Buz Kesti: Satışlarda 2.5 Yılın En Sert Düşüşü Kaydedildi!
Türkiye'de konut satışları Mayıs ayında hem ilk el hem de ikinci elde belirgin düşüşler yaşadı. Toplam satışlardaki %31,2'lik daralma, son 2.5 yılın en keskin yıllık gerilemesi olarak kayıtlara geçti.
Türkiye'nin konut piyasası, Mayıs ayında adeta durma noktasına geldi. Yılın beşinci ayında, geçen yılın aynı dönemine kıyasla hem sıfır konut hem de ikinci el konut satışlarında ciddi oranlarda düşüşler yaşandı. TÜİK tarafından açıklanan son veriler, konut piyasasındaki mevcut tabloyu gözler önüne sererken, bu sert düşüşün arkasındaki nedenler ve olası etkileri şimdiden merak konusu oldu.
Konut Satışları Tarihi Bir Darbe Aldı
Türkiye genelinde ilk el konut satışları Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %27,9 gibi dikkat çekici bir oranda azalarak 30 bin 196 adede geriledi. Ancak asıl şok ikinci el konut piyasasında yaşandı. İkinci el konut satışları da Mayıs ayında geçen yıla göre %32,7 oranında kan kaybederek 63 bin 137 olarak kaydedildi. Bu iki veriyi birleştirdiğimizde, toplam konut satışları Mayıs ayında yıllık bazda %31,2'lik keskin bir düşüşle 93 bin 333'e indi. Bu rakam, 2023 yılının Aralık ayından bu yana görülen en sert yıllık düşüş olarak kayıtlara geçti. Piyasa uzmanları, bu durumun ekonomik belirsizliklerin ve kredi erişimindeki zorlukların bir yansıması olabileceğini belirtiyor.
İpotekli Satışlar Düşüşte, Diğer Satışlar Çakıldı
Konut satışlarındaki genel eğilim, ipotekli (kredili) konut satışlarında da kendini gösterdi. Mayıs ayında ipotekli konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre %2,8'lik mütevazı bir düşüşle 19 bin 754 olarak gerçekleşti. Bu durum, kredi kullanımının azaldığını ancak tamamen durmadığını işaret ediyor. Buna karşılık, diğer konut satışları (peşin veya farklı ödeme yöntemleriyle yapılanlar) ise Mayıs ayında geçen yıla kıyasla %36,2 gibi çarpıcı bir oranla azalarak 73 bin 579'a düştü. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %21,2 iken, diğer satışların payı %78,8 olarak dikkat çekti. Bu oranlar, piyasadaki alım gücünün ve nakit akışının zorlaştığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Yabancı Yatırımcılar da Piyasadan Uzaklaşıyor
Yabancılara yapılan konut satışları da Mayıs ayında önemli ölçüde geriledi. Geçen yılın aynı ayına göre %27,0'lik bir düşüşle bin 387 konut yabancılara satıldı. Mayıs ayındaki toplam konut satışları içinde yabancıların payı sadece %1,5 seviyesinde kaldı. Yılın ilk beş aylık dönemine bakıldığında ise yabancılara yapılan konut satışlarında geçen yıla oranla %15,1'lik bir azalma yaşanarak toplamda 7 bin 68 konut satışı gerçekleşti. Mayıs ayında yabancılara en çok konut satışı yapılan ülkeler sırasıyla Rusya Federasyonu (268 adet), İran (125 adet) ve Ukrayna (88 adet) oldu. Bu düşüş, küresel ekonomik koşullar ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların yabancı ilgisini azalttığı şeklinde yorumlanabilir.
İş Yeri Satışları da Negatif Seyirde
Konut piyasasındaki bu olumsuz tablo, iş yeri satışlarına da yansıdı. Mayıs ayında iş yeri satışları, bir önceki yıla göre %30,9'luk bir düşüşle 11 bin 434 adede indi. İlk el iş yeri satışları %24,8 azalarak 3 bin 255'e düşerken, ikinci el iş yeri satışları %33,1'lik bir daralma ile 8 bin 179 olarak gerçekleşti. Bu durum, ticari gayrimenkul piyasasında da benzer bir durgunluk yaşandığını ve yatırımcıların iştahının azaldığını gösteriyor.